OECD

İKTİSADİ İŞBİRLİĞİ VE KALKINMA TEŞKİLATI (OECD)

OECD’NİN KURULUŞU VE AMACI

1948 yılında kurulan Avrupa İktisadi İşbirliği Teşkilatı’nın (OEEC) 14 Aralık 1960 tarihli OECD Konvansiyonu ile reforme edilmesi ile 30 Eylül 1961 tarihinde resmen kurulan OECD, tüm insanların iktisadi ve sosyal refahının sağlanmasına katkıda bulunacak politikaları geliştirmek amacıyla kamu politikalarının hemen her alanında teknik çalışmalar yürüten ve bu çalışmaların sonuçlarını başta hükümetler olmak üzere ilgili aktörler ile paylaşan bir hükümetler arası işbirliği teşkilatıdır.

Ülkemizin de kurucuları arasında bulunduğu OECD, makroekonomik politikalar başta olmak üzere; ticaret, tarım, vergi, finans, rekabet, eğitim, sağlık, çevre, yatırım, sanayi, teknoloji, bilgi ve iletişim, ulaştırma, sektör spesifik kalkınma, istihdam ve sosyal güvenlik gibi hükümetlerin politika oluşturdukları çok geniş bir sahada faaliyet göstermekte ve bu başlıklara ilişkin tartışmaların yapılabildiği bir forum olarak da işlev kazanmaktadır.

OECD’nin temel hedefi, yukarıda belirtilen alanlarda üyelerini en güncel veri ve analizler ışığında oluşturulan en iyi politika seçenekleriyle donatmak;  bu kapsamda küresel sorunlar için gereken küresel çözümleri üretmektir. Bu itibarla, OECD aynı zamanda analitik kapasitesi yüksek bir düşünce kuruluşu olarak da tanımlanmaktadır. Tarafsızlık, açıklık, cesaret, öncülük ve etiklik OECD’nin temel değerleri arasında bulunmaktadır.

OECD’nin merkezi Paris’tedir ve 36 üyesi bulunmaktadır. Yaklaşık 2.500 çalışana ve 375 milyon Avro bütçeye sahip olan OECD her yıl geniş bir konu dağılımında 250 kadar rapor yayınlamaktadır.

OECD’NİN KURUMSAL YAPISI VE İŞLEYİŞİ

OECD, çalışmalarını yılda bir bakanlar seviyesinde toplanan Genel Konsey ile çeşitli başlıklara ilişkin olarak faaliyet gösteren komiteler ve çalışma grupları vasıtasıyla yürütmektedir. OECD’nin günlük işleyişini sağlamak amacıyla Genel Sekreter başkanlığında bir Sekretarya çalışmakta; ayrıca Uluslararası Enerji Ajansı gibi özel organlar ile de konu bazlı çalışmalar yürütülmektedir. Mevcut OECD Genel Sekreteri Angel Gurria’dır.

Çalışma alanlarındaki çeşitliliğin bir sonucu olarak, OECD tarafından yürütülen faaliyetler ülkemizde birçok farklı kurum ve kuruluş tarafından takip edilmektedir. Bakanlığımız OECD Ticaret Komitesi’nin ve Çelik Komitesi’nin çalışmalarında “Ulusal Eşgüdüm Birimi” olarak görev yapmaktadır.

Ülkemiz ile OECD arasındaki daha sıkı bir işbirliğinin temin edilebilmesi için Ulusal Eşgüdüm Birimleri arasında koordinasyonun sağlanması gerekmektedir. Bu çerçevede, Dışişleri Bakanlığı’nın koordinasyonunda, her yıl Ankara’da tüm ulusal koordinasyon birimlerinin katıldığı bir eşgüdüm toplantısı gerçekleştirilmekte ve yıl içinde OECD’ye ilişkin olarak yürütülen ve yürütülecek faaliyetler ele alınmaktadır.

OECD İSTANBUL MERKEZİ

Ülkemiz ile OECD arasında 31 Mayıs 2018 tarihinde Paris’te “OECD İstanbul Merkezi”nin açılmasına ilişkin Mutabakat Zaptı imzalanmıştır.

OECD İstanbul Merkezi, çalışmaları çerçevesinde rekabetçilik, girişimcilik, ticaret, kamu yönetişimi, inovasyon, beşeri sermayenin harekete geçirilmesi, bağlantılılık ve altyapının geliştirilmesi, iktisadi direncin artırılması ve yeşil büyüme alanlarına odaklanacak, paydaşlar arasında diyalog ortamı sağlayacak ve bu alanlarda politikalar geliştirecektir. Bunun yanı sıra, OECD İstanbul Merkezi, OECD araçlarının, emsal değerlendirmelerinin ve en iyi uygulamalarının paylaşılması gibi yöntemlerinin ülkemize aktarılmasını da sağlayacaktır.
 
Bu amaçları gerçekleştirebilmek için Merkez, farklı düzeylerde toplantılar, çalıştaylar ve seminerler düzenleyecek; OECD Bölgesel Programlarının Bakanlar Konferanslarını da içerecek yüksek seviyeli etkinliklere ev sahipliği yapacak, kamu sektörü ve özel sektör arasındaki iletişimi kolaylaştıracak; ulusal, bölgesel ve uluslararası kuruluşlar ile işbirlikleri geliştirecek ve bu süreçler sonucunda ortaya koyacağı kapsamlı politika önerileri ile ülkemizin ve yakın coğrafyasının sürdürülebilir ve kapsayıcı büyüme yönündeki çalışmalarına destek olacaktır.

OECD İstanbul Merkezi ülkemizi OECD’nin Balkanlar, Orta Doğu ve Kuzey Afrika odaklı bölgesel bir üssü haline getirecektir. Bu nedenle Merkezin çalışmalarının çıktılarından sadece ülkemizin değil;  başta Balkanlar, Orta Doğu ve Kuzey Afrika olmak üzere ülkemizin yakın coğrafyasının da faydalanması beklenmektedir.

Merkezin çalışmaları kapsamında ülkemizde gerçekleştirilecek toplantılara OECD ülkelerinden ve diğer ülkelerden temsilciler katılacak ve ülkemizi yakından tanıma imkânı bulacaklardır. Ülkemizin kurucularından olduğu OECD ile ilişkilerini daha ileriye taşıyacak olan Merkezin, ülkemiz için bölgesel ve uluslararası bir saygınlık kaynağı olacağı değerlendirilmekte olup; 2019 yılı içinde faaliyete geçmesi planlanmaktadır.

OECD BAKANLAR KONSEYİ TOPLANTILARI

OECD’nin temel karar organı olan OECD Bakanlar Konseyi dünya gündemini ilgilendiren ekonomik ve sosyal açılardan önem taşıyan konuları tartışmak ve OECD’nin önceliklerini belirlemek üzere üye ülkelerden bakanların katılımı ile her yıl toplanmaktadır.

OECD Bakanlar Konseyi en güncel olarak, Fransa’nın başkanlığında ve Letonya ile Yeni Zelanda’nın eş başkan yardımcılıklarında 30-31 Mayıs 2018 tarihlerinde Paris’te daha sorumlu, etkin ve kapsayıcı sonuçlar için çok taraflılığın temellerinin yeniden şekillendirilmesi teması ile toplanmıştır.

Daha kapsayıcı büyümeyi teşvik etmek ve ülkelerdeki eşitsizliklere hitap etmek, dijital ekonomide fırsatlar ve zorluklar, yasadışı akımlar ve yolsuzlukla mücadele, daha adil uluslararası vergilendirme, güçlü ve kapsayıcı büyüme için uluslararası ticaret ve yatırım, iklim ve çevre, kalkınma ve Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri ve cevap veren, etkin ve kapsayıcı bir çok taraflılığa doğru gibi alt başlıkların bulunduğu OECD Bakanlar Konseyi 2018 Toplantısı’na ilişkin bildiriye https://www.oecd.org/mcm/documents/Statement-French-Chair-OECD-MCM-2018.pdf bağlantısı üzerinden erişilebilmektedir.

OECD Bakanlar Konseyi 2019 Toplantısı’nın başkanlığını Slovakya yapacaktır.

OECD TİCARET KOMİTESİ

OECD Ticaret Komitesi, OECD üyesi ülkelerin temelde ticaret ilişkilerini ve politikalarını ele aldıkları ve OECD’nin bu konuya ilişkin gündemini belirledikleri bir organdır. OECD Ticaret Komitesi’nde yapılan tartışmaların DTÖ ve G20 gündemine önemli yansımaları olmaktadır.

OECD ÇELİK KOMİTESİ

OECD Çelik Komitesi, küresel çelik sektörünün karşılaştığı zorlukların tartışıldığı ve bunlara karşı düzeltici politika önerilerinin geliştirildiği bir platform görevi görmektedir. Tartışmalar, çelik sektörünün daha açık, şeffaf ve sürdürülebilir bir hale getirilmesi ekseninde yapılmaktadır.

OECD Çelik Komitesi’nde, çelik piyasalarındaki güncel gelişmeler, küresel kapasite fazlası, çevresel performans, çelik sektörü ile ilgili ticaret, sektörel rekabet, ham madde ve çelik sektöründe devlet destekleri başlıkları ele alınmaktadır.

OECD Çelik Komitesi Üyeleri ve Katılımcıları, küresel çelik üretiminin %45’ini ve çelik ihracatının %75’ini temsil etmektedir.