D-8

EKONOMİK İŞBİRLİĞİ İÇİN GELİŞEN SEKİZ ÜLKE TEŞKİLATI
  
 

Bangladeş, Endonezya, İran, Malezya, Mısır, Nijerya, Pakistan ve Türkiye’den oluşan Ekonomik İşbirliği için Gelişen Sekiz Ülke (Developing Eight/D-8) Teşkilatı, üye ülkeler arasında kalkınmaya yönelik işbirliğini geliştirmek, ekonomik ve sosyal ilişkileri zenginleştirmek amacıyla 15 Haziran 1997 tarihinde İstanbul’da gerçekleştirilen Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’nde kurulmuş ve bu husus Zirve sonunda yayımlanan “İstanbul Deklarasyonuna” da yansıtılmıştır.
 
D-8’i kuran düzenleme olarak değerlendirilebilecek Deklarasyonda, işbirliği ve ortak proje geliştirilmesi amacıyla; ticaret, sanayi, bilgi ve iletişim, finans, bankacılık ve özelleştirme, tarımsal kalkınma, bilim ve teknoloji, yoksullukla mücadele ve insan kaynaklarının geliştirilmesi, tarım, enerji, çevre, sağlık, turizm ve kültür konuları öncelikli alanlar olarak belirlenmiştir.

D-8’in temel organları, “Zirve”, “Konsey” ve “Komisyon”dur. “Zirve”, üye ülkelerin Hükümet veya Devlet Başkanlarından oluşmakta ve iki yılda bir toplanmaktadır. 8. Zirve Toplantısı (22 Kasım 2012, İslamabad) sırasında ise D-8 Şartı ve Küresel Vizyon belgelerinin kabul edilmesiyle D-8 Teşkilatının kurumsal kimliği güçlendirilmiştir. Son olarak 9. Zirve Toplantısı 20 Ekim 2017 tarihinde İstanbul’da düzenlenmiştir.

Üye ülkelerin Dışişleri Bakanı düzeyinde temsil edildiği “Konsey”, siyasi kararların alındığı ve sorunların kapsamlı bir şekilde tartışıldığı platformdur. Son olarak 17.  Bakanlar Konseyi toplantısı 19 Ekim 2017 tarihinde İstanbul’da yapılmıştır.

Kuruluşun yürütme organı olan “Komisyon” ise üye ülkelerin genellikle Dışişleri Bakanlığı üst düzey bürokratlarından oluşmaktadır. Komisyon üyelerinin her biri kendi ülkesinde ulusal düzeyde koordinasyonun sağlanmasından sorumludur.

Üyeler arasında etkin iletişimi sağlamak, bilgi akışını hızlandırmak ve toplantı hazırlıklarında koordinasyonu sağlamak üzere oluşturulan D-8 Sekretaryası İstanbul’da bulunmaktadır. D-8 Genel Sekreterlik görevini 1 Ocak 2018 tarihinde göreve başlayan Malezya’lı Ku Jaafar Ku Shaari yürütmektedir.

D-8 çerçevesinde ayrıca, ihtiyaç duyulan zamanlarda tarım, ticaret, enerji ve ulaştırma gibi D-8’in belirlediği işbirliği alanlarında, D-8 ülkelerinin konuyla ilgili Bakanlarının katıldığı Konsey toplantıları da yapılmaktadır. İlk Ticaret Bakanları Konseyi Toplantısı 24-25 Haziran 2013 tarihleri arasında Abuja’da (Nijerya), Ticaret Bakanları Konseyi İkinci Toplantısı 17 Şubat 2016 tarihinde İslamabad’da (Pakistan) gerçekleştirilmiştir.